Tháng 10/2026, Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân công bố thêm nhiều kết luận thanh tra đối với nhà máy, doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật và bệnh viện. Kế hoạch thanh tra năm 2026 đang vào giai đoạn cuối năm. Radsafe tổng hợp các lỗi hay gặp và những việc cơ sở nên chuẩn bị ngay.
Thanh tra năm 2026 đang diễn ra thế nào?
- Kế hoạch thanh tra năm 2026 của Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân được phê duyệt tại Quyết định 62/QĐ-TTra ngày 05/12/2025, phối hợp với thanh tra địa phương và Sở Khoa học và Công nghệ triển khai trên cả nước.
- Theo báo Thanh tra (11/6/2026), 6 tháng đầu năm 2026 đã tiến hành 18 cuộc thanh tra tại 18 cơ sở ở 7 tỉnh, thành phố (Hải Phòng, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh), đạt khoảng 30% kế hoạch; xử phạt 6 tổ chức, tổng 220 triệu đồng.
- Tháng 10/2026, Cục tiếp tục công bố kết luận thanh tra đối với hai bệnh viện, một nhà máy bia, một nhà máy xi măng, một doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật và một trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng cấp tỉnh.
- Những tháng cuối năm, Thanh tra tập trung hoàn thành kế hoạch 2026, đồng thời thanh tra đột xuất cơ sở có dấu hiệu vi phạm.
- Mức phạt hiện áp dụng theo Nghị định 71/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/5/2026), tổ chức bị phạt gấp đôi cá nhân.
Nhà máy bia, xi măng thường dùng thiết bị đo hạt nhân (đo mức chai, lon, silo, cân băng tải). Các nhà máy có thiết bị tương tự, cũng như nhà máy FDI dùng máy X-ray, XRF, nên chủ động rà soát hồ sơ.
Những lỗi cơ sở hay mắc
Theo tổng kết của Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân được báo Thanh tra đăng tải, các nhóm vi phạm thường gặp gồm:
- Chưa khai báo hoặc chưa có giấy phép tiến hành công việc bức xạ: máy mới nhập, máy chuyển từ chi nhánh khác về, giấy phép hết hạn chưa gia hạn.
- Không đúng điều kiện ghi trong giấy phép: sai địa điểm, sai số lượng thiết bị, đổi tên, địa chỉ mà chưa sửa đổi giấy phép.
- Bố trí người chưa được đào tạo, chưa có chứng chỉ vận hành thiết bị theo yêu cầu.
- Không nộp báo cáo thực trạng tiến hành công việc bức xạ hằng năm.
Từ kinh nghiệm đồng hành cùng khách hàng trong các đợt thanh tra, Radsafe thấy những thiếu sót sau cũng rất hay gặp:
- Thiếu kết quả đo liều cá nhân các kỳ cho nhân viên bức xạ.
- Kết quả kiểm xạ khu vực làm việc đã quá hạn hoặc không đủ vị trí đo.
- Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ cấp cơ sở chưa được phê duyệt, hoặc chưa có biên bản diễn tập.
- Hồ sơ đào tạo an toàn bức xạ của nhân viên chưa đầy đủ.
- Thiếu biển cảnh báo, nội quy tại vị trí đặt thiết bị; sổ theo dõi thiết bị, nguồn không ghi chép.
Cơ sở nên chuẩn bị gì?
Danh mục tự kiểm tra nhanh:
- Giấy phép còn hạn, đúng tên, địa chỉ, số lượng thiết bị hiện có (chú ý thay đổi địa giới hành chính sau sáp nhập tỉnh). Mua thêm máy thì làm bổ sung giấy phép.
- Người phụ trách an toàn được bổ nhiệm; nhân viên bức xạ được đào tạo, có chứng chỉ theo quy định.
- Kết quả đọc liều kế cá nhân đủ các kỳ, lưu hồ sơ.
- Kết quả kiểm xạ còn hiệu lực.
- Kế hoạch ứng phó sự cố được phê duyệt và có hồ sơ diễn tập.
- Đã nộp báo cáo thực trạng năm trước và chuẩn bị báo cáo năm 2026 — hạn 20/11/2026, xem hạn nộp báo cáo thực trạng 2026 và mẫu báo cáo.
- Biển cảnh báo, nội quy, sổ theo dõi thiết bị, nguồn đầy đủ.
Radsafe hỗ trợ
- Rà soát, cấp mới, gia hạn, sửa đổi, bổ sung giấy phép: tư vấn lập hồ sơ
- Đo kiểm xạ định kỳ
- Đọc liều kế cá nhân
- Đào tạo an toàn bức xạ
- Lập kế hoạch và diễn tập ứng phó sự cố
Nguồn: Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (varans.vn) — thông báo kết luận thanh tra tháng 10/2026; báo Thanh tra (11/6/2026, 29/11/2025).
Câu hỏi thường gặp
Cơ sở nào thường được Thanh tra an toàn bức xạ đưa vào kế hoạch năm 2026?
Kế hoạch thanh tra năm 2026 (Quyết định 62/QĐ-TTra) được triển khai trên cả nước, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương; đối tượng gồm nhà máy, doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật, bệnh viện. Ngoài kế hoạch, cơ sở có dấu hiệu vi phạm có thể bị thanh tra đột xuất.
Vi phạm an toàn bức xạ bị phạt theo văn bản nào?
Nghị định 71/2026/NĐ-CP ngày 09/3/2026, có hiệu lực từ 01/5/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Tổ chức bị phạt gấp 02 lần mức phạt cá nhân.
Kết luận thanh tra có được công khai không?
Có. Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đăng thông báo kết luận thanh tra trên trang varans.vn.
Có nên chuẩn bị trước khi nhận quyết định thanh tra?
Nên rà soát hồ sơ định kỳ theo danh mục trên. Khi có quyết định thanh tra, thời gian chuẩn bị thường ngắn, khó bổ sung kịp kết quả đo liều, kiểm xạ hay diễn tập ứng phó sự cố.
Bài viết tóm tắt để tham khảo, không thay thế văn bản gốc. Xem toàn văn các văn bản tại văn bản pháp luật hiện hành.
