Biển cảnh báo bức xạ đúng quy định Thông tư 59/2025: mẫu, kích thước, nơi đặt và file in

Biển cảnh báo bức xạ là một trong những thứ đoàn thanh tra nhìn thấy đầu tiên khi đến cơ sở. Thông tư 59/2025/TT-BKHCN quy định mẫu biển tại Phụ lục 2: hình tam giác đều, nền vàng, ký hiệu bức xạ màu đen và ô ghi chú "TIA X" hoặc "PHÓNG XẠ". Radsafe tóm tắt mẫu đúng, cách chọn kích thước, nơi phải đặt biển và gửi file in sẵn.

Biển cảnh báo bức xạ theo Thông tư 59/2025 trông như thế nào

Mẫu biển được quy định tại mục III Phụ lục 2 Thông tư 59/2025/TT-BKHCN (Hình 1). Toàn bộ kích thước tính theo D là đường kính vòng tròn ở tâm ký hiệu.

Thành phần	Quy định
Hình dạng	Tam giác đều, cạnh 15D
Khung viền	Màu đen, dày 0,75D
Nền	Màu vàng
Ký hiệu bức xạ	Vòng tròn đường kính D ở tâm và ba cánh màu đen; ba cánh nằm trong đường tròn 5D, cách vòng tròn tâm (đường tròn 1,5D); mỗi cánh mở 60°, cách nhau 60°
Ô ghi chú	Hình chữ nhật 10D × 2D, nền trắng, chữ đen
Nội dung ô ghi chú	Ghi rõ tia X hay phóng xạ

Biển dùng cho máy phát tia X (máy X-quang, máy soi, XRF, máy chụp ảnh phóng xạ bằng tia X) ghi “TIA X”. Biển cho nơi có nguồn phóng xạ, chất phóng xạ, kho lưu giữ nguồn ghi “PHÓNG XẠ”.

Biển cảnh báo phải đặt ở đâu

• Mọi cơ sở bức xạ (Điều 9): xác định và niêm yết phạm vi khu vực kiểm soát, khu vực giám sát; bố trí biển báo, rào cản để hạn chế ra vào các khu vực này và ngăn tiếp cận trái phép nguồn bức xạ.
• Cơ sở y tế (khoản 5 Điều 29): đặt phía trên cửa ra vào khu vực kiểm soát một biển cảnh báo bức xạ theo mẫu Phụ lục 2; lắp đèn báo hiệu tại cửa phòng đặt thiết bị, đèn sáng suốt thời gian tiến hành công việc bức xạ; niêm yết nội quy an toàn tại cửa ra vào.
• Khu vực xung quanh phòng chụp, phòng điều trị (khoản 2 Điều 18): dùng dấu hiệu cảnh báo bức xạ — biển cảnh báo, đèn cảnh báo, tín hiệu cảnh báo — và hạn chế người không có nhiệm vụ đi vào.
• Kho lưu giữ kiện chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng (khoản 6 Điều 78): có hàng rào bảo vệ và biển cảnh báo bức xạ.

Với nhà máy dùng máy X-ray tự che chắn, ranh giới khu vực kiểm soát, giám sát đã được xác định trong hồ sơ cấp phép. Biển đặt ở lối vào các khu vực này và trên vỏ máy ở vị trí dễ thấy.

Nên in biển cỡ bao nhiêu

Thông tư quy định tỷ lệ, không quy định kích thước tuyệt đối. Gợi ý của Radsafe:

D	Cạnh tam giác	Ô ghi chú	Dùng cho
1 cm	15 cm	10 × 2 cm	Dán trên vỏ máy X-ray, máy XRF, tủ đựng nguồn
1,5 cm	22,5 cm	15 × 3 cm	Cửa phòng chụp X-quang, phòng đặt máy
2 cm	30 cm	20 × 4 cm	Kho lưu giữ, hàng rào, lối vào khu vực rộng

Nên in decal hoặc tấm mica, không phai màu; biển đặt ngang tầm mắt hoặc phía trên cửa, không bị cánh cửa che khi mở.

Mẫu biển khu vực kiểm soát (tham khảo)

Nhiều cơ sở dùng tấm biển lớn gồm chữ “CẢNH BÁO”, biển tam giác đúng mẫu và dòng “KHÔNG PHẬN SỰ MIỄN VÀO”. Phần chữ thêm không bắt buộc, nhưng giúp người không có nhiệm vụ hiểu ngay không được vào. Biển tam giác bên trong vẫn phải đúng mẫu Phụ lục 2.

Lỗi hay gặp khi thanh tra

• Dùng biển ký hiệu bức xạ hình tròn, hình vuông hoặc nền đỏ thay cho tam giác vàng.
• Ô ghi chú để trống hoặc ghi chung chung, không ghi rõ “tia X” hay “phóng xạ”.
• Biển nhỏ, bạc màu, bị che khuất hoặc đặt sai vị trí.
• Phòng chụp X-quang có biển nhưng không có đèn báo hiệu tại cửa.
• Biển ghi “PHÓNG XẠ” cho máy phát tia X (máy tắt điện thì không còn bức xạ, khác với nguồn phóng xạ).

Không có dấu hiệu cảnh báo tại khu vực kiểm soát, khu vực giám sát là hành vi bị xử phạt theo Điều 10 Nghị định 71/2026/NĐ-CP. Xem mức phạt vi phạm an toàn bức xạ.

Tải mẫu biển cảnh báo

• Biển cảnh báo bức xạ khổ A4, 2 mẫu “TIA X” và “PHÓNG XẠ” (PDF in màu)

Radsafe hỗ trợ gì?

Radsafe cung cấp biển cảnh báo phóng xạ đúng mẫu, kiểm xạ để xác định khu vực kiểm soát, khu vực giám sát và tư vấn, lập hồ sơ giấy phép.

Bài viết tóm tắt để tham khảo, không thay thế văn bản gốc. Xem toàn văn các văn bản tại văn bản pháp luật hiện hành.