Thông tư số 59/2025/TT-BKHCN ngày 31/12/2025 có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 19/2012/TT-BKHCN về kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp và 5 thông tư khác. Đây là văn bản hướng dẫn chi tiết những việc cơ sở phải làm hằng ngày: liều kế, kiểm xạ, đào tạo, hồ sơ an toàn bức xạ. Dưới đây là những thay đổi chính.
Thông tin chung
- Tên đầy đủ: Quy định về bảo đảm an toàn bức xạ và ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân; hướng dẫn Nghị định 332/2025/NĐ-CP.
- Hiệu lực: 01/01/2026 (khoản 1 Điều 113).
- Thay thế 6 văn bản (khoản 2 Điều 113): Thông tư 19/2012/TT-BKHCN (chiếu xạ nghề nghiệp, công chúng); Thông tư liên tịch 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT và Thông tư 13/2018/TT-BKHCN (an toàn bức xạ trong y tế); Thông tư 23/2012/TT-BKHCN (vận chuyển vật liệu phóng xạ); Thông tư 22/2014/TT-BKHCN (chất thải phóng xạ); Thông tư 12/2023/TT-BKHCN (ứng phó sự cố).
Một số con số trước đây nằm trong Thông tư 19 (tiêu chí phân vùng, tần suất đọc liều, kiểm xạ hằng năm, giới hạn liều) nay được đưa lên Nghị định 332/2025/NĐ-CP — xem điểm mới của Nghị định 332/2025.
Bảng so sánh các nội dung chính
| Nội dung | Thông tư 19/2012 | Thông tư 59/2025 |
|---|---|---|
| Đeo liều kế khi mặc tạp dề chì | Không quy định | 02 liều kế: dưới tạp dề tại bụng (HW), ngoài tạp dề tại cổ (HN); liều hiệu dụng = 0,5 HW + 0,025 HN (điểm b khoản 3 Điều 14) |
| Nhân viên làm cho nhiều cơ sở | Không quy định | Mỗi cơ sở trang bị liều kế riêng; tổng liều từ các cơ sở không vượt giới hạn (khoản 4 Điều 14) |
| Liều kế cho người học nghề, thực tập | — | Đeo liều kế nếu làm việc từ 03 tháng trở lên (Điều 5) |
| Đào tạo an toàn bức xạ | Đào tạo khi tuyển dụng và đào tạo lại, không nêu chu kỳ | Cập nhật kiến thức tối thiểu 1 lần/3 năm tại tổ chức có đăng ký dịch vụ đào tạo + huấn luyện nội bộ hằng năm về nội quy, quy trình ứng phó sự cố (Điều 6) |
| Mức liều điều tra | Có định nghĩa, báo cáo khi vượt | Phải xây dựng ngay khi lập hồ sơ cấp phép; kết quả kiểm xạ, kết quả liều vượt mức điều tra phải tìm nguyên nhân, khắc phục (Điều 13, Điều 14) |
| Nội dung kiểm xạ | Ít nhất 1 lần/năm | Định kỳ hằng năm; đo tại vị trí làm việc, cửa ra vào, xung quanh phòng đặt thiết bị, nơi lưu giữ nguồn; lập hồ sơ, thông báo kết quả (Điều 13) |
| Khu vực kiểm soát, giám sát | Biển báo, rào cản, nội quy | Thêm yêu cầu xác định và niêm yết phạm vi từng khu vực, quy định người được ra vào, niêm yết nội quy (khoản 2 Điều 9) |
| Hồ sơ liều | Sổ theo dõi liều | Theo mẫu Phụ lục 1; cập nhật ít nhất 1 lần/năm và ngay khi vượt mức điều tra; nhân viên chuyển nơi khác thì giao bản sao hồ sơ liều cho đơn vị mới; lưu 30 năm (Điều 16) |
| Kiểm tra nội bộ | Định kỳ xem xét lại | Có kế hoạch, kết quả lập thành biên bản, lưu hồ sơ (Điều 17) |
| Radon nơi làm việc | 1.000 Bq/m3 | 300 Bq/m3 (Điều 20) |
| Phụ nữ mang thai | Thông báo cho người phụ trách an toàn | Mở rộng cả người đang cho con bú; được bố trí công việc không liên quan bức xạ nếu có nguyện vọng (Điều 5) |
Liều kế: những điểm cơ sở cần làm ngay
- Trang bị liều kế cho tất cả nhân viên làm việc trong khu vực kiểm soát, giám sát; dùng dịch vụ đo liều của tổ chức có giấy đăng ký (khoản 1, 2 Điều 14).
- Nhân viên mặc tạp dề chì (X-quang di động, can thiệp, chụp mạch…) phải đeo đủ 02 liều kế, đúng vị trí.
- Liều kế rơi vào trường xạ, nhiễm bẩn, hỏng: gửi ngay đi đọc; trong thời gian chờ, cấp liều kế mới hoặc áp dụng biện pháp an toàn; lập hồ sơ sự việc (điểm đ khoản 3 Điều 14).
- Thông báo kết quả đo liều cho từng nhân viên (điểm e khoản 3 Điều 14).
Chi tiết cách đeo, bảo quản: Liều kế cá nhân là gì?; chọn loại liều kế: So sánh liều kế TLD và OSL.
Riêng với cơ sở y tế
Thông tư 59 thay thế Thông tư liên tịch 13/2014 về an toàn bức xạ trong y tế, trong đó đáng chú ý: suất liều tại vị trí nhân viên vận hành không vượt quá 10 μSv/giờ; tại mọi vị trí bên ngoài phòng X-quang nơi công chúng đi lại, người bệnh chờ, phòng làm việc lân cận không vượt quá 0,5 μSv/giờ (Điều 29); phòng đặt thiết bị có đèn báo, biển cảnh báo, niêm yết nội quy và quy trình vận hành; trang bị tạp dề chì, tấm che giáp, kính chì phù hợp từng loại thiết bị (Điều 11).
Radsafe hỗ trợ
- Cung cấp và đọc liều kế định kỳ, kể cả bộ 2 liều kế cho nhân viên mặc tạp dề chì.
- Kiểm xạ đủ vị trí theo Điều 13, đề xuất mức liều điều tra cho cơ sở.
- Đào tạo an toàn bức xạ lần đầu, cập nhật 3 năm/lần và hỗ trợ huấn luyện nội bộ hằng năm.
- Rà soát hồ sơ an toàn bức xạ, nội quy, phân vùng theo quy định mới.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 59/2025/TT-BKHCN thay thế những văn bản nào?
Thay thế 6 văn bản từ 01/01/2026: Thông tư 19/2012/TT-BKHCN, Thông tư liên tịch 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT, Thông tư 13/2018/TT-BKHCN, Thông tư 23/2012/TT-BKHCN, Thông tư 22/2014/TT-BKHCN và Thông tư 12/2023/TT-BKHCN.
Nhân viên bức xạ phải đào tạo lại bao lâu một lần?
Theo Điều 6 Thông tư 59/2025/TT-BKHCN, cơ sở phải tổ chức cập nhật kiến thức an toàn bức xạ cho nhân viên tối thiểu 1 lần trong 3 năm (do tổ chức có đăng ký dịch vụ đào tạo thực hiện) và huấn luyện nội bộ hằng năm.
Mặc tạp dề chì thì đeo liều kế thế nào?
Đeo 02 liều kế: một dưới tạp dề chì tại vị trí bụng, một bên ngoài tại vị trí cổ. Liều hiệu dụng = 0,5 HW + 0,025 HN (điểm b khoản 3 Điều 14 Thông tư 59/2025/TT-BKHCN).
Hồ sơ liều của nhân viên phải lưu bao lâu?
Lưu giữ 30 năm kể từ khi nhân viên không còn làm công việc bức xạ; khi nhân viên chuyển sang cơ sở khác, cơ sở cũ giao bản sao hồ sơ liều cho cơ sở mới (Điều 16 Thông tư 59/2025/TT-BKHCN).
Bài viết tóm tắt để tham khảo, không thay thế văn bản gốc. Xem toàn văn các văn bản tại văn bản pháp luật hiện hành.
